Vàng trong nước đang bị “dìm giá” hay thị trường đang tự điều chỉnh?

Giá vàng thế giới vừa trải qua một tuần tăng mạnh, có thời điểm vượt 4.630 USD/ounce. Nhưng thay vì tăng tương ứng, giá vàng trong nước lại phản ứng chậm hơn. Khoảng cách này đang đặt ra một câu hỏi đáng chú ý: vàng trong nước đang bị “dìm giá”, hay sức mua yếu đang buộc thị trường phải định giá lại?

Nếu chỉ nhìn vào biểu đồ giá vàng thế giới, diễn biến của thị trường trong nước những ngày qua có vẻ khó lý giải.

Giá vàng trong nước tăng chậm hơn vàng thế giới

Vàng giao ngay thế giới kết thúc tuần ở khoảng 4.604,4 USD/ounce, sau khi có thời điểm trong phiên lên tới 4.631,99 USD/ounce. Quy đổi theo tỷ giá ngân hàng, mức giá này tương đương khoảng 146 triệu đồng/lượng.

Trong khi đó, tại Việt Nam, giá vàng miếng SJC chiều 23/8 được niêm yết ở 144,6 triệu đồng/lượng mua vào và 147,6 triệu đồng/lượng bán ra. Như vậy, ở chiều bán ra, vàng SJC vẫn cao hơn giá vàng thế giới quy đổi khoảng 1,6 triệu đồng/lượng.

Nhưng câu chuyện trở nên đáng chú ý hơn khi nhìn vào từng thương hiệu.

Khoảng cách giá đang phân hóa

Tại thời điểm quanh 16h ngày 23/8, dữ liệu thị trường cho thấy Mi Hồng niêm yết vàng miếng SJC ở khoảng 145 triệu đồng/lượng mua vào và 146,5 triệu đồng/lượng bán ra. Đây là mức giá mua vào cao hơn SJC khoảng 400.000 đồng/lượng, trong khi giá bán ra thấp hơn khoảng 1,1 triệu đồng/lượng.

Trong khi đó, Bảo Tín Minh Châu niêm yết vàng miếng SJC quanh 144,6 triệu đồng/lượng mua vào và 147,6 triệu đồng/lượng bán ra. Dữ liệu cập nhật trong ngày cho thấy mức giá này gần như đồng nhất với mặt bằng SJC.

Giá vàng thế giới quy đổi theo mức khoảng 4.604,4 USD/ounce và tỷ giá ngân hàng được Tuổi Trẻ sử dụng. Giá trong nước là mức ghi nhận quanh thời điểm 16h ngày 23/8; do các doanh nghiệp cập nhật theo từng thời điểm, giá có thể thay đổi trong ngày.

Điểm đáng chú ý không nằm ở việc vàng trong nước thấp hơn hay cao hơn thế giới một cách tuyệt đối. Vấn đề nằm ở tốc độ phản ứng của hai thị trường.

Trong hai ngày 20 và 21/8, giá vàng thế giới tăng tương đương khoảng 9,32 triệu đồng/lượng, trong khi giá vàng trong nước chỉ tăng khoảng 4,3 triệu đồng/lượng. Tính cả phiên 22/8, giá vàng miếng trong nước tăng khoảng 5 triệu đồng/lượng, thấp hơn đáng kể so với mức tăng của vàng thế giới.

Nói cách khác, thị trường trong nước không hoàn toàn “đi ngược” thế giới. Nó đang hấp thụ cú tăng với độ trễ lớn hơn.

Không phải cứ giá thế giới tăng là vàng Việt Nam phải tăng tương ứng

Một cách nhìn đơn giản cho rằng giá vàng trong nước phải lập tức cộng thêm toàn bộ mức tăng của giá quốc tế. Nhưng thị trường vật chất không vận hành như một phép quy đổi cơ học.

Giá vàng trong nước còn phụ thuộc vào cung – cầu vật chất, lượng tồn kho của doanh nghiệp, chi phí vốn, mức độ sẵn sàng nhập hàng, biên lợi nhuận và đặc biệt là sức mua của người tiêu dùng. Đây có thể là biến số quan trọng nhất ở thời điểm hiện tại.

Một lãnh đạo doanh nghiệp vàng tại TP.HCM được Tuổi Trẻ dẫn lời cho rằng VND đang khan, lãi suất VND ở mức cao khiến doanh nghiệp ưu tiên vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Với người có tiền nhàn rỗi, gửi tiết kiệm cũng trở nên hấp dẫn hơn so với việc chạy theo vàng.

Đó là sự khác biệt quan trọng giữa giá lý thuyết và giá có thể giao dịch thực tế.

Khi người mua không sẵn sàng trả mức giá cao hơn, doanh nghiệp vàng khó có động lực đẩy giá bán tăng tương ứng với thị trường quốc tế. Ngược lại, khi sức mua quay trở lại, khoảng cách này có thể nhanh chóng thu hẹp.

“Dìm giá” hay phản ánh một thị trường thiếu dòng tiền?

Nhìn vào thị trường vàng vật chất, câu trả lời có lẽ không đơn giản là “dìm giá”.

Nếu vàng trong nước thực sự bị ghìm giá một cách đồng loạt, khoảng cách giữa các thương hiệu sẽ khó có sự phân hóa đáng kể. Thực tế, Mi Hồng đang mua vào ở mức 145 triệu đồng/lượng, cao hơn mức 144,6 triệu đồng của SJC và Bảo Tín Minh Châu, nhưng lại bán ra thấp hơn đáng kể ở 146,5 triệu đồng/lượng. Điều này cho thấy các doanh nghiệp đang có những chiến lược khác nhau đối với tồn kho và dòng tiền.

Quan trọng hơn, ở một số tiệm vàng nhỏ, giá bán còn thấp hơn giá vàng thế giới quy đổi. Tuổi Trẻ ghi nhận vàng 9999 tại Ngọc Thẩm được bán ra khoảng 143,5 triệu đồng/lượng, trong khi Kim Hạnh niêm yết vàng nhẫn 9999 ở 141,5 triệu đồng/lượng. Các mức này thấp hơn giá vàng thế giới quy đổi từ khoảng 1 đến 2,5 triệu đồng/lượng.

Nếu nhìn từ góc độ thị trường, đây là tín hiệu quan trọng: giá vàng không chỉ được quyết định bởi giá thế giới, mà còn bởi mức độ sẵn sàng chi tiền của người mua trong nước.

Dòng tiền mới là biến số quyết định

Một năm trước, khi vàng trong nước từng cao hơn thế giới quy đổi trên 20 triệu đồng/lượng, sức mua vẫn rất mạnh. Hiện tượng ngược lại đang xuất hiện: dù vàng thế giới tăng nhanh, người mua trong nước vẫn thận trọng. Đây là một sự thay đổi đáng chú ý trong tâm lý thị trường.

Sau hơn nửa năm giá vàng biến động mạnh, một bộ phận nhà đầu tư vẫn chưa quay trở lại điểm hòa vốn. Vì vậy, một nhịp tăng ngắn hạn chưa đủ để kích hoạt tâm lý FOMO như giai đoạn trước. Nói cách khác, “lòng tham” vẫn chưa thắng được “nỗi sợ”.

Nhưng nếu giá vàng thế giới tiếp tục duy trì xu hướng tăng trong vài tuần tới, bài toán có thể thay đổi. Khi nhà đầu tư bắt đầu tin rằng đây không còn là một nhịp hồi kỹ thuật mà là một chu kỳ tăng mới, dòng tiền có thể quay trở lại thị trường vật chất. Khi đó, khoảng cách giữa vàng thế giới và vàng trong nước có thể được thu hẹp rất nhanh.

Vàng thế giới đang đứng trước một bài toán khác

Đà tăng của vàng quốc tế hiện có nền tảng từ đồng USD suy yếu, kỳ vọng chính sách tiền tệ Mỹ và nhu cầu phòng thủ trước những bất ổn liên quan đến tài khóa. Trong phiên cuối tuần, vàng giao ngay có lúc lên 4.631,99 USD/ounce, trước khi đóng cửa quanh 4.604 USD/ounce. Reuters ghi nhận vàng đã tăng hơn 5% trong tuần, đánh dấu tuần tăng thứ ba liên tiếp. Tuy nhiên, mức tăng nhanh cũng tạo ra rủi ro điều chỉnh.

Chuyên gia Trần Duy Phương, được Tuổi Trẻ dẫn lời, cho rằng vàng có thể trải qua một nhịp điều chỉnh sau khi tăng mạnh trong tháng 8, trước khi quay lại xu hướng tăng. Ông đưa ra vùng mục tiêu 4.888 USD/ounce vào cuối năm, đồng thời cảnh báo khả năng giá điều chỉnh về khoảng 4.450 USD/ounce trong ngắn hạn nếu xuất hiện hoạt động chốt lời.

Với nhà đầu tư Việt Nam, điều này dẫn tới một nghịch lý: vàng trong nước tăng chậm chưa chắc đồng nghĩa với việc đang “rẻ”, cũng như vàng thế giới tăng mạnh chưa đồng nghĩa với việc giá trong nước sẽ lập tức chạy theo.Thứ quyết định khoảng cách cuối cùng vẫn là dòng tiền.

Và ở thời điểm hiện tại, thị trường dường như đang nói một điều khá rõ: giá vàng thế giới có thể dẫn đường, nhưng sức mua trong nước mới quyết định tốc độ mà giá vàng Việt Nam đi theo.

Thùy Dung