Phí quản lý tài khoản: Sự tùy tiện

Sự trùng khớp đến mức “anh em sinh đôi” này khiến dư luận không khỏi đặt câu hỏi: phải chăng đây là một sự bắt tay để tận thu, hơn là một chính sách minh bạch vì lợi ích cộng đồng?

Cả nước hiện có khoảng 5,3 triệu phương tiện ô tô, trong đó 1,7 triệu thuộc các tổ chức. Riêng ví điện tử VETC đã có 2,6 triệu thuê bao. Chỉ cần nhân lên, nguồn thu từ khoản phí tưởng chừng nhỏ bé này đã trở thành một con số khổng lồ, đủ để biến nó thành một “mỏ vàng” cho doanh nghiệp. Điều đáng nói là việc các công ty tự ý ban hành phí quản lý như vậy không hề có sự tham vấn rộng rãi, cũng không qua một cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Đây là biểu hiện rõ ràng của sự tùy tiện, dễ dẫn đến lạm dụng và làm méo mó thị trường.

Trên thế giới, không quốc gia nào áp dụng mô hình thu phí kiểu này. Ở Mỹ, châu Âu, hay các nước Đông Nam Á như Thái Lan, Singapore, hệ thống thu phí tự động đều cho phép người dân liên kết trực tiếp với ngân hàng hoặc thẻ tín dụng. Người dân chỉ trả đúng số tiền khi đi qua trạm, không bị buộc phải duy trì một khoản dư trong ví trung gian, càng không phải trả thêm phí quản lý vô lý. Chính sách ở Việt Nam, vì thế, trở thành một ngoại lệ khó hiểu, đi ngược lại xu hướng minh bạch và tiện lợi toàn cầu.

Khi dư luận phản ứng mạnh mẽ, doanh nghiệp lại tìm cách bào chữa, lấp liếm bằng những lời giải thích vòng vo, nhưng bản chất vấn đề không thay đổi. Đây là một hình thức tận thu, biến công nghệ thu phí thành công cụ khai thác lợi nhuận thay vì phục vụ người dân. Nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời, sự tùy tiện này sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm, mở đường cho những khoản phí khác được áp đặt một cách vô trách nhiệm.

Một xã hội văn minh không thể chấp nhận việc doanh nghiệp tự ý đặt ra luật chơi để trục lợi từ cộng đồng. Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi nó làm cho cuộc sống thuận tiện hơn, chứ không phải biến người dân thành nguồn thu cố định. Nếu chúng ta không lên tiếng trước những bất hợp lý nhỏ, chúng sẽ dần trở thành bất công lớn, ăn mòn niềm tin và sự công bằng trong xã hội.

Duy Khanh