Thuê thay vì mua: Khi người tiêu dùng ưu tiên trải nghiệm hơn sở hữu

Kinh tế - Tài chính

Thuê thay vì mua: Khi người tiêu dùng ưu tiên trải nghiệm hơn sở hữu

    Từ thời trang như áo dài, váy dạ hội cho đến sản phẩm công nghệ như máy ảnh, iPhone, MacBook, laptop, dịch vụ cho thuê đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực tiêu dùng. Thay vì bỏ ra khoản tiền lớn để sở hữu tài sản chỉ sử dụng trong thời gian ngắn, nhiều người lựa chọn trả tiền cho quyền sử dụng.

     

    Trước đây, thuê trang phục thường gắn với những dịp đặc biệt như dự tiệc, chụp ảnh, lễ tốt nghiệp hoặc cưới hỏi. Tuy nhiên, trong khoảng 2-3 năm trở lại đây, dịch vụ này dần trở thành lựa chọn quen thuộc của một bộ phận người tiêu dùng tại các đô thị lớn.

     

    Không chỉ dừng ở quần áo, mô hình cho thuê còn mở rộng sang các mặt hàng có giá trị cao như điện thoại, máy tính, máy ảnh, flycam, thiết bị gia dụng, túi xách hàng hiệu và đồng hồ. Chỉ với vài thao tác trên nền tảng số, người dùng có thể tiếp cận sản phẩm mà không cần bỏ ra khoản tiền lớn để mua mới.

     

    836249391_921874324099931_5275139615125501128_n.jpeg

     

    Thay vì bỏ ra khoản tiền lớn để sở hữu tài sản chỉ sử dụng trong thời gian ngắn, nhiều người lựa chọn trả tiền cho quyền sử dụng. Ảnh: Nguyễn Tuyết

     

    Sự phát triển của thương mại điện tử và mạng xã hội góp phần thúc đẩy xu hướng này. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến khả năng sử dụng sản phẩm đúng thời điểm, thay vì nhất thiết phải sở hữu chúng lâu dài.

     

    Từ váy dạ hội đến thiết bị công nghệ

     

    Tại cửa hàng cho thuê đồ dạ hội T&T (phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM), chị Kiều Anh cho biết nhu cầu thuê trang phục nữ có xu hướng tăng trong những năm gần đây. Khách hàng chủ yếu là sinh viên và người đã đi làm trong vài năm đầu.

     

    Các sản phẩm được thuê nhiều nhất là váy dự tiệc. Ngoài ra, trang phục đi biển vào mùa hè và áo dài dịp Tết cũng có lượng khách ổn định.

     

    Theo chị Kiều Anh, khách hàng thường thuê trang phục phục vụ những nhu cầu mang tính thời điểm như chụp ảnh, dự tiệc, thay vì mua mới. Với những bộ đồ ít có cơ hội sử dụng lại, thuê trở thành phương án giúp giảm chi phí.

     

    Chị Bích Liên, chủ cửa hàng cho thuê trang phục biểu diễn tại phường Thái Bình, Hưng Yên, cũng ghi nhận sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Các sản phẩm như váy đi tiệc, váy du lịch hay áo dài thường chỉ được sử dụng trong thời gian ngắn, trong khi giá mua tương đối cao.

     

    “Thay vì bỏ ra một khoản chi lớn cho một sản phẩm chỉ sử dụng một lần, khách hàng có xu hướng lựa chọn thuê để tối ưu chi phí. Đồng thời, việc thuê cũng giúp họ dễ dàng thay đổi phong cách, thử nghiệm nhiều mẫu mã khác nhau mà không bị giới hạn bởi ngân sách”, chị Liên phân tích.

     

    Tại Xuân Store (phường Phú Nhuận, TP.HCM), anh Trần Quốc Sơn cho biết nhu cầu thuê trang phục đã mở rộng hơn so với trước đây. Nếu trước kia khách chủ yếu thuê áo dài phục vụ lễ tốt nghiệp, hiện nay danh mục sản phẩm đã có thêm váy tiệc, maxi, bikini, yếm và cả pháp phục. Độ tuổi khách hàng cũng đa dạng, từ khoảng 15 tuổi đến trên 40-50 tuổi.

     

    Theo anh Sơn, có ba nguyên nhân chính thúc đẩy xu hướng này. Thứ nhất, quan điểm tiêu dùng thay đổi khi nhiều người trẻ cho rằng trang phục chỉ cần “lên ảnh đẹp một lần”. Thứ hai, việc liên tục mua sắm theo xu hướng thời trang nhanh tạo áp lực chi phí, trong khi nhiều sản phẩm ít được sử dụng thường xuyên. Thứ ba, thuê giúp khách hàng tiếp cận nhiều lựa chọn tại một cửa hàng, giảm thời gian tìm kiếm và mua sắm.

     

    shop-quan-ao.jpg

     

    Thuê thay vì mua: Khi người tiêu dùng ưu tiên trải nghiệm hơn sở hữu.

     

    Không chỉ trang phục, thiết bị công nghệ cũng đang trở thành nhóm hàng được thuê phổ biến. iPhone, MacBook, laptop đồ họa và máy ảnh là những sản phẩm được nhiều đơn vị kinh doanh ghi nhận có nhu cầu cao.

     

    Tại Hà Nội và TP.HCM, nhu cầu thuê thiết bị thường tăng khi Apple ra mắt thế hệ iPhone mới hoặc vào mùa cao điểm sản xuất nội dung, tổ chức sự kiện và du lịch. Nhóm khách hàng gồm nhà sáng tạo nội dung, freelancer, doanh nghiệp, sinh viên và người đi công tác ngắn ngày.

     

    Theo khảo sát thị trường, thay vì mua một chiếc iPhone Pro Max mới với giá hơn 40 triệu đồng, người dùng có thể thuê với mức khoảng 500.000-800.000 đồng/ngày hoặc 3-5 triệu đồng/tháng. Với MacBook có giá trị 40-70 triệu đồng, giá thuê phổ biến dao động 1-3 triệu đồng/tháng.

     

    Đây là phương án được một số freelancer, startup và doanh nghiệp nhỏ lựa chọn để giảm khoản đầu tư ban đầu, nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu công việc.

     

    Chị Nguyễn Thu Hà (28 tuổi, Hà Nội), người thường xuyên sản xuất nội dung trên mạng xã hội, cho biết đã nhiều lần thuê iPhone, máy ảnh và MacBook thay vì mua.

     

    “Mỗi năm công nghệ thay đổi rất nhanh. Nếu liên tục mua thiết bị mới sẽ rất tốn kém, trong khi có những dự án tôi chỉ cần sử dụng vài ngày hoặc vài tuần. Thuê giúp tôi tiết kiệm đáng kể chi phí mà vẫn được trải nghiệm những sản phẩm mới nhất. Sau khi hết nhu cầu, tôi chỉ cần trả lại, không phải lo bán lại hay chịu mất giá”, chị Hà chia sẻ.

     

    Ông Đào Hồng Nhân, đại diện một công ty công nghệ tại TP.HCM, cho biết nhu cầu thuê thiết bị tăng rõ rệt trong vài năm gần đây cùng với sự phát triển của kinh tế số và hoạt động sáng tạo nội dung.

     

    “Khách hàng rất đa dạng, từ sinh viên, freelancer, nhà sáng tạo nội dung đến doanh nghiệp và khách du lịch. Trước đây, phần lớn khách thuê máy ảnh hoặc laptop, còn hiện nay iPhone, MacBook, flycam, máy chiếu hay robot hút bụi đều có nhu cầu khá ổn định. Nhiều khách chỉ cần sử dụng vài ngày hoặc vài tuần nên chọn thuê thay vì bỏ ra vài chục triệu đồng để mua”, ông Nhân nói.

     

    Thị trường cho thuê còn mở rộng sang thời trang và hàng xa xỉ như váy cưới, vest, áo dài, túi xách hàng hiệu, đồng hồ và trang sức. Người tiêu dùng có thể chi vài triệu đồng để sử dụng một sản phẩm trong thời gian ngắn, thay vì bỏ ra hàng trăm triệu đồng để sở hữu.

     

    Các thiết bị gia dụng có giá trị cao như robot hút bụi, máy pha cà phê, máy lọc không khí và máy chiếu cũng nằm trong danh mục cho thuê.

     

    af963cab09a889f6d0b9.jpg

     

    Từ váy dạ hội đến thiết bị công nghệ đều được người dùng quan tâm đến khả năng sử dụng sản phẩm đúng thời điểm, thay vì nhất thiết phải sở hữu chúng lâu dài. Ảnh: Nguyễn Tuyết

     

    Bài toán chi phí và rủi ro vận hành

     

    Sự phát triển của dịch vụ cho thuê gắn với xu hướng kinh tế chia sẻ (Sharing Economy) và mô hình kinh tế tiếp cận (Access Economy), trong đó người tiêu dùng ưu tiên quyền sử dụng thay vì quyền sở hữu.

     

    Nghiên cứu đăng trên The Journal of Asian Finance, Economics and Business khảo sát 375 người thuộc thế hệ Gen Z tại Việt Nam cho thấy sự thuận tiện, ảnh hưởng từ cộng đồng và mạng xã hội là những yếu tố quan trọng thúc đẩy người trẻ lựa chọn thuê thay vì mua.

     

    Một nghiên cứu đăng trên Journal of Retailing and Consumer Services cũng chỉ ra rằng chi phí đầu tư ban đầu lớn, tốc độ khấu hao nhanh, chi phí bảo trì và nguy cơ mất giá là những yếu tố khiến người tiêu dùng cân nhắc thuê đối với các sản phẩm có giá trị cao.

     

    Đặc biệt, vòng đời công nghệ ngày càng ngắn khiến điện thoại thông minh, laptop, máy ảnh và nhiều thiết bị điện tử nhanh chóng lỗi thời. Cùng với áp lực chi phí sinh hoạt, người tiêu dùng có xu hướng tính toán kỹ hơn trước khi quyết định mua những tài sản đắt tiền.

     

    Từ phía người sử dụng, Quỳnh Nhi (22 tuổi, TP.HCM) cho biết thuê trang phục giúp cô cân bằng nhu cầu làm đẹp với khả năng tài chính. “Những bộ váy chụp ảnh thường chỉ sử dụng một lần. Nếu mua sẽ khá lãng phí, trong khi thuê giúp tôi có nhiều lựa chọn hơn mà chi phí lại hợp lý”, Nhi nói.

     

    Chị Phương Anh (38 tuổi, Hà Nội) lại lựa chọn dịch vụ này vì sự thuận tiện. Theo chị, việc đến cửa hàng thử và chọn trang phục trong một lần giúp tiết kiệm thời gian so với mua sắm truyền thống.

     

    Tuy nhiên, thuê thay vì mua không đồng nghĩa với việc người kinh doanh không phải đối mặt với chi phí và rủi ro. Đối với cửa hàng trang phục, việc duy trì chất lượng sản phẩm sau mỗi lần cho thuê là một trong những thách thức lớn.

     

    Các cửa hàng phải giặt là, phân loại chất liệu, kiểm tra sản phẩm và thường xuyên thanh lý những mẫu cũ để cập nhật danh mục mới. Trang phục bị bẩn nặng, hỏng khóa kéo hoặc xuống cấp có thể không còn khả năng phục hồi để tiếp tục cho thuê.

     

    904680908_10228306382844586_8956873540085393617_n.jpg

     

    Người tiêu dùng có thể chi vài triệu đồng để sử dụng một sản phẩm trong thời gian ngắn, thay vì bỏ ra hàng trăm triệu đồng để sở hữu. Ảnh: Nguyễn Tuyết

     

    Chị Bích Liên cho biết hoạt động kinh doanh này đòi hỏi nhiều công sức hơn so với bán quần áo thông thường. Ngoài tư vấn khách hàng, cửa hàng phải kiểm soát lịch thuê - trả, giặt giũ và xử lý các vấn đề phát sinh.

     

    “Tỷ lệ thất lạc không cao nhưng tỷ lệ hư hỏng tương đối lớn. Vì vậy, trước khi cho thuê, cửa hàng và khách hàng cần thống nhất rõ các quy định về bồi thường trong trường hợp xảy ra sự cố”, chị Liên cho biết.

     

    Theo chị Liên, tỷ lệ hư hỏng và thất lạc hiện dao động dưới 30%, trong đó hư hỏng chiếm tỷ lệ lớn hơn. Một số trường hợp khách không hoàn trả sản phẩm hoặc mất liên lạc vẫn xảy ra, gây thiệt hại cho cửa hàng và ảnh hưởng đến các đơn hàng tiếp theo.

     

    Để hạn chế rủi ro, các cửa hàng phải đánh mã sản phẩm, lưu thông tin khách hàng, ngày thuê và ngày trả. Một số đơn vị cũng áp dụng phụ thu đối với trường hợp làm hư hại trang phục và loại bỏ những sản phẩm xuống cấp khỏi danh mục cho thuê.

     

    Với thiết bị công nghệ, yêu cầu quản lý tài sản còn chặt chẽ hơn. Theo ông Đào Hồng Nhân, các đơn vị cho thuê thường xác minh danh tính khách hàng, ký hợp đồng, yêu cầu đặt cọc và kiểm tra thiết bị trước, sau khi bàn giao.

     

    Dù vậy, tình trạng thiết bị hư hỏng, chậm hoàn trả hoặc tranh chấp trách nhiệm bồi thường vẫn có thể phát sinh. Người thuê cũng đối mặt nguy cơ nhận sản phẩm kém chất lượng, không đúng cam kết hoặc giao dịch qua nền tảng trực tuyến thiếu cơ chế bảo đảm.

     

    Về dài hạn, việc kéo dài vòng đời sử dụng sản phẩm được xem là một trong những lợi ích của mô hình thuê đối với tiêu dùng bền vững. Thay vì mỗi người mua một sản phẩm chỉ dùng vài lần, tài sản có thể được khai thác qua nhiều lượt thuê.

     

    Dù vậy, để thị trường phát triển ổn định, các đơn vị kinh doanh cần hoàn thiện quy trình quản lý, kiểm soát chất lượng và minh bạch điều khoản giao dịch. Cơ chế bảo vệ quyền lợi của cả người thuê lẫn bên cho thuê cũng là vấn đề cần được quan tâm.

     

    Từ trang phục đến thiết bị công nghệ, lựa chọn thuê đang cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong hành vi tiêu dùng: người mua không nhất thiết phải sở hữu sản phẩm để đáp ứng nhu cầu. Giá trị ngày càng được tính bằng khả năng sử dụng đúng lúc, đúng mục đích và phù hợp với khả năng chi trả.

     

    Nguyễn Tuyết

     

    Có thể bạn quan tâm

    Nghẹt thở cuộc băng rừng, vượt sạt lở đưa sản phụ bị tiền sản giật đi mổ cấp cứu

    30/10/2025 08:44 PM
    Giữa mưa lũ, lực lượng chức năng Quảng Ngãi vượt gần 100km đường sạt lở, chạy đua với thời gian đưa sản phụ bị tiền sản giật nặng đi cấp cứu.

    Thái Lan cử đại diện sang Việt Nam xin lỗi vụ nhầm cờ

    29/10/2025 12:16 PM
    Phó chủ tịch Adisak Benjasiriwan cùng đoàn đại diện LĐBĐ Thái Lan sẽ đến Hà Nội chiều nay, để xin lỗi vì dùng cờ Trung Quốc thay Việt Nam tại lễ bốc thăm futsal U19 Đông Nam Á 2025.

    10 thói quen hàng ngày âm thầm tàn phá não bộ

    20/10/2025 02:42 PM
    Những thói quen như thiếu ngủ, ngồi lâu, ăn uống kém, căng thẳng mãn tính... gây hại não bộ, cần thay đổi lối sống để bảo vệ sức khỏe nhận thức.

    5 thực phẩm ở siêu thị dù bắt mắt tới đâu cũng nên cân nhắc khi mua

    11/10/2025 10:35 AM
    Rất nhiều thực phẩm ở siêu thị có hình thức rất cuốn hút, giá cả có lúc rất rẻ nhưng lại ẩn chứa nguy cơ với sức khỏe, bạn nên suy nghĩ trước khi quyết định mua.

    Hít đất bao nhiêu cái được xem là 'chuẩn đàn ông'?

    02/10/2025 10:16 AM
    Hít đất (chống đẩy) không chỉ là bài tập rất phổ biến mà còn mang ý nghĩa như một chỉ số đơn giản để đánh giá trạng thái thể chất - đặc biệt là đối với nam giới.