Thị trường xuất khẩu, vấn đề cần quan tâm

Nhưng đằng sau đó là một thay đổi đáng chú ý: thuế quan đang dần được Mỹ sử dụng như một công cụ chính sách lâu dài, thay vì chỉ là "quân bài" trong các cuộc đàm phán thương mại. Mức thuế 10%-12,5% mà Mỹ chính thức áp dụng từ ngày 24/7 đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 đối tác thương mại có thể không tạo ra cú sốc lớn như những đợt tăng thuế trước đây.

Với ASEAN - khu vực từng hưởng lợi đáng kể từ làn sóng dịch chuyển sản xuất toàn cầu - đây cũng là lúc những lợi thế từng tạo nên sức hút của khu vực đứng trước một phép thử mới.

Đối với các nền kinh tế dựa nhiều vào xuất khẩu, sự thay đổi này có tác động lớn hơn nhiều so với những con số phần trăm. Nó buộc doanh nghiệp phải tính toán lại nơi đặt nhà máy, cách tổ chức chuỗi cung ứng và chiến lược đầu tư trong nhiều năm tới.

Nếu chỉ nhìn vào mức thuế, quyết sách mới của Mỹ dường như không tạo ra khác biệt lớn khi phần lớn hàng nhập khẩu đã chịu mức thuế tạm thời 10% trong nhiều tháng qua. Điều đáng chú ý hơn nằm ở cách Washington lựa chọn duy trì chính sách này.

Sau khi các biện pháp thuế quan dựa trên quyền hạn khẩn cấp bị tòa án bác bỏ, chính quyền Tổng thống Donald Trump chuyển sang sử dụng Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 làm cơ sở áp thuế.

Việc chuyển sang Mục 301 không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn cho thấy Mỹ đang tìm kiếm một nền tảng pháp lý bền vững hơn để duy trì thuế quan trong dài hạn.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Pháp Emmanuel Moulin nhận định, mức thuế mới có thể không làm thay đổi nhiều điều kiện thương mại trong ngắn hạn, nhưng sẽ làm gia tăng bất định đối với thương mại toàn cầu và không có lợi cho tăng trưởng.

Dù vẫn có thể đối mặt với các thách thức pháp lý, thuế quan theo Mục 301 không có thời hạn luật định như Mục 122 và có thể được duy trì cho đến khi chính quyền Mỹ quyết định chấm dứt. Điều này khiến doanh nghiệp không còn chỉ quan tâm mức thuế là bao nhiêu, mà quan tâm hơn mức thuế ấy sẽ tồn tại trong bao lâu. Nếu thuế quan kéo dài nhiều năm, doanh nghiệp sẽ phải tính toán lại vị trí đặt nhà máy, lựa chọn nhà cung cấp và chiến lược đầu tư dài hạn.

Huỳnh Phi (t/h)