Shark Bình: Từ bài toán dòng tiền 320 tỉ đồng đến gần 900 tỉ đồng tài sản bị phong tỏa

Hai vụ án độc lập đang đặt ông Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) trước một bức tranh pháp lý rộng hơn nhiều so với một cáo buộc rửa tiền. Từ dòng tiền gần 320 tỉ đồng trong vụ Mr Pips đến hơn 117 tỉ đồng huy động qua token AntEx, các cáo buộc liên quan đến doanh nhân này trải dài từ rửa tiền, lừa đảo chiếm đoạt tài sản đến kế toán và thuế.

Shark Bình bị điều tra 4 tội danh trong 2 vụ án khác nhau

Với một doanh nhân xây dựng sự nghiệp trên nền tảng công nghệ và hệ sinh thái doanh nghiệp, vấn đề pháp lý mà Shark Bình đang đối mặt không chỉ nằm ở quy mô tiền bạc. Điểm đáng chú ý hơn là cách các dòng tiền được cho là đã vận hành qua nhiều pháp nhân, ví điện tử và tài khoản trong những hoạt động khác nhau.

Một dòng tiền, nhiều tầng rủi ro

Trong vụ án đường dây lừa đảo đầu tư ngoại hối do Phó Đức Nam, tức Mr Pips, cầm đầu, ông Nguyễn Hòa Bình đã bị Viện kiểm sát truy tố về tội rửa tiền.

Theo cáo trạng, thông qua Ngân Lượng, doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái NextTech, dòng tiền của hàng trăm nhà đầu tư được luân chuyển vào các tài khoản phục vụ hoạt động của các sàn Forex trái phép. Cơ quan điều tra xác định các bị hại đã chuyển gần 320 tỉ đồng qua các ví điện tử này.

Điểm then chốt trong cáo buộc không chỉ nằm ở số tiền, mà ở thời điểm ông Bình được cho là đã nhận biết hoạt động của các sàn Forex có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Theo kết quả điều tra, từ giữa năm 2020, sau khi nhận các văn bản xác minh của cơ quan công an, ông Bình đã biết những dấu hiệu này. Tuy nhiên, ông vẫn bị cáo buộc chỉ đạo duy trì hoạt động của các ví thanh toán để tiếp tục hưởng phí giao dịch.

Cơ quan điều tra cũng cáo buộc ông chỉ đạo cấp dưới không cung cấp dữ liệu thực cho cơ quan chức năng, mà phối hợp với phía vận hành sàn tạo lập dữ liệu của một ví "giả" nhằm đối phó việc xác minh.

Đây là vụ án đầu tiên Shark Bình bị truy tố, với khung hình phạt đối với tội rửa tiền từ 10-15 năm tù.

Nhưng nếu vụ Mr Pips đặt trọng tâm vào nguồn gốc và quá trình vận hành dòng tiền, vụ AntEx lại mở ra một bài toán khác: tiền được huy động như thế nào, sử dụng ra sao và được ghi nhận trong hệ thống doanh nghiệp thế nào.

AntEx và cái giá của một dự án tiền số

AntEx từng được kỳ vọng trở thành một hệ sinh thái blockchain "do người Việt phát triển". Ra mắt từ năm 2021, dự án gắn với tham vọng xây dựng đồng tiền số VNDT và hệ sinh thái blockchain.

Shark Bình đóng vai trò cố vấn chiến lược, đồng thời công bố quỹ Next100 Blockchain đầu tư 2,5 triệu USD và cam kết tiếp tục rót 50 triệu USD trong vòng 10 năm.

Những tuyên bố này, theo cơ quan điều tra, góp phần tạo niềm tin để khoảng 30.000 nhà đầu tư tham gia mua token AntEx.

Từ tháng 8 đến tháng 11-2021, nhóm của Shark Bình phát hành và bán hơn 33 tỉ token AntEx, thu về khoảng 4,5 triệu USDT, tương đương khoảng 117 tỉ đồng.

Sau đó, giá token lao dốc gần như về 0. Dự án đổi tên thành Rabbit nhưng tiếp tục mất giá mạnh, khiến nhiều nhà đầu tư chịu thiệt hại.

Theo kết quả điều tra, mặc dù dự án không được triển khai theo lộ trình công bố, Shark Bình cùng các cổ đông sáng lập vẫn thống nhất rút tiền từ ví tổng của dự án, chuyển qua nhiều ví điện tử cá nhân rồi quy đổi thành tiền đồng để sử dụng.

Từ những tình tiết này, ông Bình bị khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với cáo buộc sử dụng uy tín và ảnh hưởng cá nhân để kêu gọi đầu tư vào một dự án chưa hoàn thiện, sau đó chiếm đoạt tiền của khoảng 30.000 nhà đầu tư.

Rủi ro không chỉ nằm ở AntEx

Điểm đáng chú ý trong vụ án là phạm vi điều tra không dừng ở dự án tiền số.

Tại Công ty Nextland, cơ quan điều tra cáo buộc Shark Bình chỉ đạo sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm che giấu doanh thu, giảm lợi nhuận và giảm nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Hành vi này được xác định gây thiệt hại cho ngân sách khoảng 44,8 tỉ đồng và là căn cứ để khởi tố về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Tại Công ty Vimo, cơ quan điều tra cho rằng Shark Bình cùng cấp dưới đã bàn bạc ghi nhận doanh thu thấp hơn thực tế trong nhiều tháng của năm 2024 nhằm giảm số thuế phải nộp.

Theo kết luận điều tra, Nhà nước bị thất thu gần 30 tỉ đồng tiền thuế. Đây là cơ sở để xử lý về tội trốn thuế.

Như vậy, nếu đặt các cáo buộc cạnh nhau, vụ AntEx không còn đơn thuần là câu chuyện của một dự án tiền số thất bại. Nó trở thành hồ sơ điều tra liên quan đồng thời đến huy động vốn, quản trị dòng tiền, kế toán và nghĩa vụ thuế.

Gần 900 tỉ đồng nằm trong vùng kiểm soát

Quy mô tài sản bị áp dụng các biện pháp kê biên, phong tỏa cho thấy một khía cạnh khác của vụ án.

Theo công bố, tổng giá trị tài sản bị tạm giữ, phong tỏa lên tới khoảng 900 tỉ đồng. Trong số này có hàng trăm lượng vàng, ngoại tệ, 18 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hai ô tô cùng nhiều tài khoản ngân hàng, chứng khoán, thiết bị điện tử và tài liệu phục vụ điều tra.

Về bản chất, đây là hai vụ án độc lập nhưng cùng tạo nên một áp lực pháp lý lớn đối với Shark Bình.

Vụ Mr Pips tập trung vào cáo buộc rửa tiền liên quan gần 320 tỉ đồng. Vụ AntEx mở rộng sang ba tội danh gồm lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và trốn thuế.

Nếu được chứng minh tại tòa, các cáo buộc sẽ đặt trách nhiệm của Shark Bình trên nhiều lớp: từ việc bị cho là tiếp tay hợp thức hóa dòng tiền có nguồn gốc từ hoạt động phạm tội, đến cách thức huy động vốn, quản lý tài chính, ghi nhận doanh thu và thực hiện nghĩa vụ thuế tại các doanh nghiệp liên quan.

Đối với một doanh nhân, đó cũng chính là điểm đáng chú ý nhất của câu chuyện: rủi ro pháp lý không còn nằm ở một giao dịch hay một dự án riêng lẻ, mà đã trải rộng sang cách cả một hệ sinh thái doanh nghiệp vận hành dòng tiền.

Huỳnh Phi