Nguyên nhân số doanh nghiệp giải thể tại TP.HCM tăng 164%

Trong 8 tháng năm 2026, TP.HCM có 9.703 doanh nghiệp đã hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 164,4% so với cùng kỳ. Số doanh nghiệp tạm ngưng hoạt động tăng 7,82%, lên 33.390.

Thống kê của TP.HCM trong 8 tháng đầu năm chỉ ra, có 43.093 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 24,4% so với cùng kỳ. Trong đó có 9.703 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể (tăng 164,46%) và 33.390 doanh nghiệp tạm ngưng hoạt động (tăng 7,82%).

Theo báo cáo 8 tháng đầu năm 2026, TP. HCM có 38.253 doanh nghiệp thành lập mới (tăng 7,9% so với cùng kỳ), 13.582 doanh nghiệp hoạt động trở lại, giảm 2,9%.

Đáng chú ý, nnguyên nhân đặc biệt làm tăng vọt số lượng doanh nghiệp giải thể chính thức đến hơn 164% so với cùng kỳ, là do rất nhiều doanh nghiệp ngưng hoạt động từ trước, có trường hợp kéo dài nhiều năm nhưng chưa làm thủ tục giải thể và chấm dứt mã số thuế. Khi các hồ sơ này được rà soát, xử lý trong năm nay, số doanh nghiệp chính thức hoàn tất giải thể tăng mạnh. Việc giải thể này mang tính kỹ thuật hơn là ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp.

Đại diện Thuế TP. HCM cho biết đây là lượng hồ sơ dồn tích qua nhiều năm. Doanh nghiệp có thể đã ngừng kinh doanh vì khó khăn, không còn nhu cầu hoạt động hoặc các lý do khác nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế, nên vẫn tồn tại trên dữ liệu quản lý.

Việc xử lý diễn ra trong Chiến dịch 'Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh' của Cục Thuế. Với nhóm đã ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt hiệu lực mã số thuế, mục tiêu đến cuối 2026 là xử lý dứt điểm tối thiểu 35% số hồ sơ tồn tại thời điểm 31/3 nếu đủ điều kiện. Sở Tài chính xác định yếu tố kỹ thuật, hành chính này là nguyên nhân chủ yếu khiến số doanh nghiệp giải thể tăng vọt.

Doanh nghiệp giải thể tăng 125,5%, hơn 40.800 doanh nghiệp rời thị trường.

Do vậy, Viện Nghiên cứu phát triển TP. HCM nhận định số liệu về doanh nghiệp giải thể, rút lui thị trường tăng lên nhưng không ảnh hưởng đến tăng trưởng hai con số của TP. HCM.

Ông Phạm Bình An, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP. HCM đánh giá hoạt động doanh nghiệp hiện đang đối mặt với nhiều khó khăn. Trong đó đáng chú ý, chi phí logistics ở TP. HCM hiện tại đang rất cao, ảnh hưởng đến giá xuất khẩu và các chi phí khác của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó là khó khăn về vốn và dòng tiền, lãi suất về cơ bản đã giảm theo yêu cầu của Thủ tướng nhưng vẫn khá cao đối với sức chịu đựng của doanh nghiệp nhỏ và vừa.khu vực doanh nghiệp vẫn đối mặt nhiều sức ép thực tế.

Khảo sát quý II của Hiệp hội Doanh nghiệp TP. HCM (HUBA) cho thấy khoảng 50% doanh nghiệp gặp áp lực từ giá nguyên vật liệu và chi phí logistics, 39% thiếu đơn hàng mới, 33% chịu tác động từ nhu cầu tiêu dùng giảm và 39% đối mặt cạnh tranh của hàng nhập khẩu giá thấp.

Nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa còn gặp khó khi vay vốn do phụ thuộc tài sản thế chấp, trong lúc lãi suất và kỳ hạn tín dụng chưa phù hợp với vòng quay kinh doanh. Chi phí tuân thủ quy định, lao động, bảo hiểm xã hội cùng yêu cầu về hóa đơn, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn xanh và chuyển đổi số tạo thêm sức ép với những đơn vị có nguồn lực hạn chế.

Sở Tài chính cho biết nhóm doanh nghiệp thu hẹp hoặc rút lui tập trung nhiều ở quy mô vốn nhỏ và các lĩnh vực bán buôn bán lẻ, công nghiệp chế biến chế tạo, xây dựng, dịch vụ chuyên môn, bất động sản, lưu trú và ăn uống.

Viện Nghiên cứu Phát triển TP. HCM cho rằng cần chú ý hơn đến những doanh nghiệp vẫn đang hoạt động nhưng sức khỏe suy yếu, thay vì chỉ nhìn vào số đã rút khỏi thị trường.

Trần Lê