Nếu xăng dầu tiếp tục duy trì mặt bằng giá cao, doanh nghiệp sẽ đứng trước bài toán khó hoặc tiếp tục chịu phần chi phí tăng thêm, hoặc điều chỉnh giá bán.
Giá xăng dầulại tăng mạnh. Từ 15h ngày chiều nay (24-9), xăng E10 tăng đến 1.451 đồng/lít, lên 27.087 đồng/lít; E5 tăng 1.258 đồng, lên 26.397 đồng/lít. Dầu diesel cũng tăng thêm 552 đồng/lít, lên 30.497 đồng/lít.
Đây là kỳ tăng thứ tư liên tiếp trong tháng 9, nối dài đà tăng đã kéo dài từ tháng 8.
Đáng chú ý, mức tăng lần này diễn ra trong bối cảnh thị trường thế giới vẫn đầy bất ổn. Xung đột tại nhiều khu vực cung ứng năng lượng quan trọng, những rủi ro đối với vận tải hàng hải và các diễn biến địa chính trị khiến giá dầu khó đoán.
Đơn cử, giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường Singapore giữa hai kỳ điều hành trước đó từng tăng 10-14%, tạo áp lực lớn lên giá bán lẻ trong nước.
Giá xăng dầu tăng không chỉ tác động ngay đến túi tiền của người tiêu dùng mà còn lan rộng ra nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác. Từ chiếc xe chở hàng, xe tải, xe container đến tàu biển..., xăng dầu và nhiên liệu là đầu vào quan trọng của vận tải.

Giá xăng dầu tăng không chỉ tác động ngay đến túi tiền của người tiêu dùng mà còn lan rộng ra nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác. Ảnh tư liệu
Khi chi phí vận chuyển tăng, giá nguyên liệu, hàng hóa và dịch vụ cũng chịu sức ép. Doanh nghiệp có thể lựa chọn hấp thụ một phần chi phí để giữ khách hàng, nhưng nếu giá nhiên liệu tăng kéo dài, khả năng “gồng” cũng có giới hạn.
Thực tế đã cho thấy tác động này. Chi phí xăng dầu được ước tính chiếm 30-40% chi phí đầu vào của ngành vận tải. Trong những đợt tăng giá mạnh trước đây, nhiều địa phương đã ghi nhận giá cước vận tải tăng 10-30%. Chi phí logistics tăng tiếp tục tạo sức ép lên giá nông sản, thực phẩm, vật liệu xây dựng và hàng tiêu dùng.
Vấn đề càng đáng lưu ý khi thời điểm cuối năm đang đến gần. Đây vốn là giai đoạn nhu cầu vận chuyển, mua sắm và tiêu dùng tăng cao. Nếu xăng dầu tiếp tục duy trì mặt bằng giá cao, doanh nghiệp sẽ đứng trước bài toán khó hoặc tiếp tục chịu phần chi phí tăng thêm, hoặc điều chỉnh giá bán.
Và nếu nhiều ngành cùng điều chỉnh, người tiêu dùng cuối cùng sẽ là người cảm nhận rõ nhất. Đó chính là hiệu ứng “tăng giá dây chuyền”.
Một điều cần đặc biệt lưu ý là giá hàng hóa thường không giảm ngay khi giá xăng dầu giảm. Bởi các doanh nghiệp còn phải xử lý phần chi phí đã phát sinh trước đó, trong khi hợp đồng vận chuyển, nguyên liệu và phân phối thường có độ trễ. Vì vậy, nếu giá nhiên liệu tăng kéo dài, mặt bằng giá có thể được thiết lập ở một mức mới và không dễ quay trở lại như cũ.
Tất nhiên, chưa thể khẳng định giá xăng dầu sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những kỳ tới. Giá dầu thế giới vốn biến động rất nhanh và phụ thuộc vào diễn biến xung đột, nguồn cung, vận tải quốc tế cũng như các quyết định sản lượng. Ngay trong những ngày gần đây, giá dầu thế giới cũng có những phiên giảm. Nhưng với những rủi ro địa chính trị hiện hữu, khả năng thị trường tiếp tục biến động mạnh vẫn là điều cần tính đến.
Vì vậy, câu chuyện lúc này không chỉ là điều hành giá xăng dầu. Quan trọng hơn là phải kiểm soát độ lan truyền của cú tăng giá.
Doanh nghiệp cần tiết giảm những chi phí có thể tiết giảm, tối ưu vận chuyển và phân phối thay vì lập tức chuyển toàn bộ phần tăng thêm vào giá bán. Cơ quan quản lý cũng cần theo dõi chặt giá cước vận tải, logistics và những mặt hàng thiết yếu; ngăn tình trạng lợi dụng giá xăng dầu để tăng giá bất hợp lý hoặc chậm giảm giá khi đầu vào đã hạ.
Bởi nếu xăng dầu tăng một lần, người dân có thể chịu được. Nhưng nếu từ xăng dầu, vận tải, logistics đến thực phẩm và hàng tiêu dùng cùng tăng theo, câu chuyện sẽ khác.
Điều đáng lo nhất không phải một lần tăng giá xăng dầu, mà là để cú tăng ấy trở thành lý do cho một mặt bằng giá mới.
Liên bộ Công Thương - Tài chính cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường xăng dầu để điều hành giá phù hợp với tình hình thực tế. Đồng thời kịp thời báo cáo, đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các giải pháp điều hành nhằm góp phần bình ổn thị trường, bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.
Áp lực này đã thể hiện trong các chỉ số giá. Tháng 8, nhóm giao thông tăng tới 4,09%, chủ yếu do giá xăng dầu tăng, đóng góp 0,41 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung. CPI bình quân 8 tháng tăng 4,45%, trong khi mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm khoảng 4,5%. Dư địa vì thế không còn rộng.
Mai Đình – Nguyễn Tuyết
Liên hệ