Sau 5 kỳ điều hành liên tiếp giảm giá kể từ đầu tháng 11, giá xăng trong nước đã giảm hàng nghìn đồng mỗi lít. Động thái này không chỉ giúp người tiêu dùng giảm chi phí đi lại mà còn được kỳ vọng tạo dư địa hạ chi phí vận chuyển, sản xuất và phân phối hàng hóa.
Tuy nhiên, ở nhiều hàng quán, giá một tô bún bò, phở hay hủ tiếu vẫn giữ nguyên mức tăng 10.000-15.000 đồng từ trước, dù giá xăng đã giảm đáng kể.

Giá xăng giảm liên tiếp đang tạo ra kỳ vọng về việc giảm chi phí vận chuyển, giao hàng, sản xuất và dịch vụ. Ảnh: Mai Đình
Giá xăng giảm mạnh, nhiều yếu tố cùng tác động
Từ ngày 1/11 đến kỳ điều hành ngày 19/11, giá xăng trong nước đã trải qua 5 lần giảm liên tiếp. Xăng E5 RON92 giảm tổng cộng 7.450 đồng/lít, xăng E10 RON95-III giảm 6.630 đồng/lít. Dầu diesel giảm khoảng 3.900 đồng/lít, trong khi dầu mazut giảm khoảng 4.550 đồng/kg so với trước kỳ điều hành đầu tháng.
Riêng kỳ điều hành ngày 19/11, xăng E5 RON92 giảm 823 đồng/lít, xuống còn 18.576 đồng/lít; xăng E10 RON95-III giảm 745 đồng/lít, còn 19.100 đồng/lít. Dầu diesel 0,05S giảm 475 đồng/lít, xuống 26.347 đồng/lít. Dầu mazut 180CST 3,5S giảm 1.071 đồng/kg, còn 18.671 đồng/kg.
Đà giảm này đến từ sự kết hợp giữa chính sách thuế trong nước và diễn biến thị trường dầu thế giới.
Trước hết, từ ngày 1/11, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0% theo Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP của Chính phủ, có hiệu lực đến hết ngày 31/3/2027. Đây là một thay đổi quan trọng giúp giảm cấu phần thuế trong giá bán lẻ xăng.
Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục kéo dài thời hạn áp dụng các chính sách về thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu theo Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP đến hết năm 2026. Các chính sách này góp phần giảm áp lực chi phí và tạo dư địa cho điều hành giá trong nước.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào chính sách thuế thì chưa đủ giải thích toàn bộ đà giảm. Giá thành phẩm xăng dầu trên thị trường quốc tế cũng đang đi xuống, trở thành yếu tố quan trọng trong các kỳ điều hành gần đây.
Theo Bộ Công Thương, bình quân giá thành phẩm xăng RON92 dùng để pha chế E5 RON92 trong kỳ điều hành ngày 19/11 giảm 3,07% so với kỳ trước; xăng RON95 dùng để pha chế E10 RON95-III giảm 2,65%. Dầu diesel giảm 2,33%, trong khi dầu mazut giảm 5,81%.
Như vậy, giá xăng trong nước giảm không phải chỉ bởi một yếu tố mà là kết quả của cả chính sách thuế và xu hướng giảm của giá thành phẩm trên thị trường thế giới.
Nguồn cung dầu dồi dào đang gây sức ép lên giá
Trên thị trường quốc tế, giá dầu đang chịu sức ép từ triển vọng nguồn cung tăng nhanh hơn nhu cầu tiêu thụ.
Trong những tuần gần đây, hoạt động xuất khẩu dầu từ Trung Đông phục hồi, trong khi các dự báo về tình trạng dư cung trong những tháng cuối năm ngày càng rõ nét. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo thị trường dầu mỏ có thể dư cung khoảng 2 triệu thùng/ngày trong quý IV/2026, theo các thông tin được công bố trên thị trường quốc tế.
Dữ liệu thị trường cũng cho thấy lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz đã phục hồi đáng kể so với giai đoạn gián đoạn trước đó. Khi nguồn cung từ khu vực Trung Đông được đưa trở lại thị trường, áp lực thiếu hụt dầu thô giảm xuống, khiến giới đầu tư không còn quá lo ngại về kịch bản nguồn cung bị thắt chặt kéo dài.
Trong khi đó, số liệu tồn kho dầu tại Mỹ tiếp tục củng cố tâm lý lo ngại dư cung. Theo Reuters, trong tuần kết thúc ngày 13/11, tồn kho dầu thô Mỹ tăng 3,4 triệu thùng, lên 417,8 triệu thùng, cao hơn đáng kể so với dự báo của giới phân tích. Tồn kho xăng cũng tăng 5,2 triệu thùng, trong khi tồn kho các sản phẩm chưng cất tăng 1,6 triệu thùng.
Những dữ liệu này được thị trường xem là dấu hiệu cho thấy nguồn cung đang khá dồi dào, trong khi nhu cầu tiêu thụ chưa tạo được lực kéo đủ mạnh để duy trì giá dầu ở mặt bằng cao.
Reuters cho biết giá dầu Brent và WTI trong phiên 18/11 giảm mạnh sau khi số liệu tồn kho Mỹ được công bố. Brent giảm 1,28% xuống 91,95 USD/thùng, trong khi WTI giảm 3,2%, còn 83,26 USD/thùng, mức thấp nhất kể từ cuối tháng 8.
Dù vậy, thị trường dầu vẫn không hoàn toàn mất đi các yếu tố hỗ trợ. Căng thẳng tại Trung Đông, các vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu ở eo biển Hormuz và nguy cơ gián đoạn vận tải vẫn có thể khiến giá dầu biến động mạnh. Reuters ghi nhận giá dầu phục hồi trong phiên 20/11 khi những lo ngại mới về an ninh và nguồn cung tại khu vực này xuất hiện trở lại, dù cả Brent và WTI vẫn hướng tới tuần giảm thứ ba liên tiếp.
Giá dầu thời gian tới có thể còn chịu áp lực giảm
Với những diễn biến hiện nay, triển vọng giá dầu trong thời gian tới nghiêng về khả năng tiếp tục chịu sức ép, nhưng khó có thể khẳng định giá sẽ giảm liên tục.
Nếu nguồn cung từ Trung Đông tiếp tục phục hồi, tồn kho dầu tại các nền kinh tế lớn duy trì xu hướng tăng và nhu cầu tiêu thụ không cải thiện đáng kể, giá dầu có thể tiếp tục điều chỉnh. Dự báo dư cung của IEA cũng đang là một trong những yếu tố được thị trường quan tâm.
Một số tổ chức tài chính quốc tế đã cảnh báo nguy cơ dư thừa nguồn cung dầu có thể kéo dài sang năm 2027. Goldman Sachs từng đưa ra dự báo giá dầu Brent có thể bình quân khoảng 88 USD/thùng trong năm tới và giảm về khoảng 78 USD/thùng vào cuối năm trong kịch bản nguồn cung tiếp tục tăng.
Tuy nhiên, thị trường dầu vẫn có thể đảo chiều nếu xuất hiện những cú sốc nguồn cung, đặc biệt tại các tuyến vận chuyển chiến lược như eo biển Hormuz.
Xăng giảm, nhưng giá tô phở, bún bò vẫn chưa giảm
Giá xăng giảm liên tiếp đang tạo ra kỳ vọng về việc giảm chi phí vận chuyển, giao hàng, sản xuất và dịch vụ. Nhưng thực tế ở nhiều hàng quán, giá một tô phở, bún bò, hủ tiếu hay các mặt hàng tiêu dùng vẫn giữ nguyên sau đợt tăng trước đó 10.000-15.000 đồng.
Nếu một mặt hàng tăng giá 10.000-15.000 đồng khi xăng dầu tăng, nhưng sau nhiều kỳ giảm giá nhiên liệu vẫn không có bất kỳ điều chỉnh nào, người tiêu dùng có quyền đặt câu hỏi về cơ sở của mức giá đang được duy trì.
Riêng ở lĩnh vực vận tải, Bộ Xây dựng đã có động thái kiểm tra việc quản lý giá cước khi giá nhiên liệu giảm. Theo Quyết định số 1980/QĐ-BXD ngày 17/11/2026, đoàn công tác sẽ làm việc tại một số địa phương, kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá, rà soát nguyên nhân điều chỉnh giá cước và mức độ phù hợp giữa giá kê khai với giá bán thực tế. Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh không để xảy ra tình trạng tăng giá cước khi nhiên liệu tăng nhưng không điều chỉnh giảm khi nhiên liệu giảm.
Đây là vấn đề cần được nhìn rộng hơn phạm vi vận tải. Giá xăng dầu là một đầu vào có ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Khi nhiên liệu giảm, lợi ích không nên chỉ dừng lại ở người đi đổ xăng mà cần từng bước lan tỏa sang hoạt động vận tải, sản xuất, phân phối và tiêu dùng.
Việc giá xăng giảm chưa thể buộc tất cả hàng hóa, dịch vụ giảm giá ngay lập tức. Nhưng nếu các yếu tố chi phí đã giảm đủ lâu, đủ lớn mà giá bán vẫn đứng yên, thị trường cần có sự giải thích thỏa đáng. Bởi điều người tiêu dùng kỳ vọng không phải là mọi giá hàng hóa phải giảm theo từng đồng xăng, mà là sự công bằng và minh bạch trong cách giá cả được hình thành.
Mai Đình – Nguyễn Tuyết
Liên hệ