Kevin Warsh và “chương mới” chưa thể bắt đầu của Fed

Tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh bước vào nhiệm kỳ với một thông điệp rõ ràng: Fed cần mở ra một “chương mới”. Nhưng chỉ vài tháng sau khi tiếp quản vị trí này từ Jerome Powell vào tháng 5/2026, ông đang phải đối diện với phần lớn những bài toán cũ.

Chủ tịch Fed Kevin Warsh

Theo The Economist, lạm phát vẫn cao, thị trường lao động phát đi tín hiệu suy yếu, trong khi áp lực chính trị từ Tổng thống Donald Trump tiếp tục đặt ra câu hỏi về tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ.

Warsh nhiều lần sử dụng hình ảnh “chương mới” trong các phát biểu công khai kể từ khi nhậm chức. Tuy nhiên, thực tế kinh tế lại cho thấy sự chuyển giao tại Fed chưa tạo ra một bước ngoặt rõ rệt.

Bài toán cũ vẫn còn nguyên

Quay lại mùa hè năm 2025, Fed dưới thời Jerome Powell từng đứng giữa hai lực kéo trái chiều. Thị trường lao động bắt đầu suy yếu, trong khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu, một phần do tác động của thuế quan.

Đây là bài toán kinh điển của chính sách tiền tệ: ưu tiên kiểm soát giá cả hay giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng và việc làm?

Khi đó, Tổng thống Donald Trump còn đưa thêm một biến số chính trị vào bài toán. Nỗ lực sa thải Lisa Cook, thành viên Hội đồng Thống đốc Fed, dựa trên những cáo buộc liên quan đến hồ sơ vay thế chấp, đã làm dấy lên lo ngại về khả năng chính trị can thiệp vào ngân hàng trung ương.

Nếu các nhà hoạch định chính sách phải cân nhắc nguy cơ mất chức khi đưa ra quyết định không phù hợp với mong muốn của Nhà Trắng, nguyên tắc độc lập của Fed sẽ đứng trước một phép thử chưa từng đơn giản.

Một năm sau, những áp lực ấy vẫn chưa biến mất.

Lạm phát chưa trở về mức mục tiêu 2% của Fed. Số liệu CPI tháng 7, công bố ngày 12/8, cho thấy giá tiêu dùng tăng 3.4% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, giá hàng hóa lõi hàng tháng, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, đã tăng trở lại. Diễn biến này cho thấy doanh nghiệp đang tiếp tục chuyển một phần chi phí phát sinh từ thuế quan sang người tiêu dùng.

Bức tranh ở lạm phát lõi tổng thể sáng hơn đôi chút, khi chỉ số này ở mức 2.5%. Tuy nhiên, mức này vẫn đủ cao để một số quan chức Fed duy trì quan điểm thắt chặt, thậm chí ủng hộ khả năng tăng lãi suất.

Thị trường hiện dự báo xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp giữa tháng 9 vào khoảng 40%.

Khi thị trường lao động kéo Fed về hướng ngược lại

Nếu lạm phát buộc Fed phải thận trọng, thị trường lao động lại gửi đi tín hiệu hoàn toàn khác.

Nền kinh tế Mỹ mất 23,000 việc làm trong tháng 7. Không chỉ vậy, số liệu việc làm của những tháng trước cũng bị điều chỉnh giảm mạnh. Các chỉ dấu này cho thấy nền kinh tế có thể cần một mặt bằng lãi suất thấp hơn thay vì tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ chặt chẽ.

Đây chính là thế khó của Kevin Warsh.

Nghịch lý nằm ở chỗ Warsh vốn được biết đến với lập trường tương đối “diều hâu”, tức thiên về chính sách tiền tệ thắt chặt. Nhưng trong bối cảnh thị trường lao động suy yếu, cắt giảm lãi suất lại có thể trở thành lựa chọn dễ chấp nhận hơn về mặt chính trị.

Bởi Tổng thống Trump chưa bao giờ giấu mong muốn Fed hạ lãi suất.

Áp lực chính trị chưa hạ nhiệt

Trong khi Warsh phải cân đối giữa lạm phát và việc làm, câu chuyện Lisa Cook tiếp tục là phép thử đối với Fed.

Tháng 6, Tòa án Tối cao Mỹ đã ngăn nỗ lực của ông Trump nhằm sa thải bà Cook, đồng thời dành sự bảo vệ đặc biệt cho vị thế hiến định “độc nhất” của Fed.

Nhưng Nhà Trắng chưa dừng lại.

Ngày 05/08, Nhà Trắng gửi thư cho bà Cook, cho biết Tổng thống Trump vẫn đang xem xét khả năng sa thải bà và dành cho bà ba tuần để phản hồi. Luật sư của bà Cook bác bỏ các cáo buộc là “vô căn cứ”, đồng thời cho rằng tiền lệ do Tòa án Tối cao thiết lập đã “rất rõ ràng”.

Với Kevin Warsh, điều này đồng nghĩa “chương mới” mà ông muốn mở ra vẫn phải được viết trong bối cảnh cũ: lạm phát chưa được kiểm soát hoàn toàn, thị trường lao động đang yếu đi và Fed tiếp tục chịu sức ép từ Nhà Trắng.

Theo The Economist, trước khi thực sự định hình một chương mới cho Fed, Warsh có thể còn phải giải quyết những vấn đề mà người tiền nhiệm để lại.

Đào Nhân